TT - Tại VN, người giàu mới phất lên ngày càng nhiều, kèm theo đó là sự xuất hiện của những chiếc ôtô sang trọng, những thương hiệu đỉnh cao, nuôi thú hiếm... Nhưng sự phát triển của một đất nước không hề tỉ lệ thuận với số lượng đại gia hay sự giàu có của các đại gia.
Hai chữ “đại gia” vốn được dùng để chỉ chung cho lớp người nhiều tiền trong xã hội. Khác với phương Tây, đại gia của VN chỉ có hai nhóm người: thứ nhất là doanh nhân, thứ hai là quan chức, còn quý tộc xem như không còn. Nếu giới đại gia ngày càng nhiều hơn ở nhóm thứ hai thì có lẽ đất nước chẳng những không phát triển, mà còn nghèo đi. Cho nên sự phát triển chỉ còn chờ vào nhóm thứ nhất
Giới doanh nhân VN ngày nay đang có xe hơi xịn, rượu thượng hạng, trang sức đắt tiền, dinh cơ hoành tráng... thì giới thương buôn, điền chủ VN cách đây nửa thế kỷ cũng từng có. Nhưng trong quá khứ và cả ngày nay, những thứ ấy không đóng góp gì nhiều vào sự phát triển của đất nước bởi sự giàu có của các đại gia chỉ thật sự ý nghĩa khi song hành cùng sự phát triển của đất nước. Còn nếu sự giàu có ấy đến từ sự tập trung tài sản, tạo phân cực xã hội sẽ tạo ra nhiều bất ổn xã hội hơn.
Một tỉ phú nước ngoài từng tổng kết rằng có ba cách để làm giàu: đầu cơ, lũng đoạn và sáng tạo. Sáng tạo ở đây không cứ bắt buộc phải tạo ra được những sản phẩm vĩ đại kiểu như Windows, Yahoo!, Google... mà sáng tạo còn là biết tổ chức, phát triển các doanh nghiệp bằng cách tạo ra những sản phẩm tốt hơn, hữu ích hơn cho mọi người, góp phần nâng cao trình độ chung về công nghệ, sản xuất... cho đất nước, xã hội.
Cả việc mua lại các doanh nghiệp thua lỗ để hoàn thiện, nâng cao khả năng cạnh tranh hay đầu tư lâu dài như tỉ phú Warren Buffett cũng xem là sáng tạo.
Làm giàu bằng sáng tạo thì mới sát cánh cùng xã hội. Còn hai cách kia chỉ lợi cho một nhóm người, còn xã hội chỉ bị thiệt hại mà thôi.
Tháng trước, một bài báo đặt ra vấn đề: “VN thiếu những doanh nghiệp Thánh Gióng”. Lâu hơn, một chuyên gia nước ngoài từng thẳng thừng nhận xét VN chẳng có thương hiệu hay doanh nghiệp nào đạt tầm quốc tế. Theo đó, giới kinh doanh VN dù có thể có tài sản kếch sù nhưng tầm vóc vẫn còn “quanh quẩn trong ao làng”.
Thực tế đó là hiển nhiên, bởi nhìn lại các đại gia của VN thì phần lớn giàu lên không nhờ những dự án mang tính bứt phá, sáng tạo.
Tại sao như vậy? Đó là vì doanh trí của lớp doanh nhân ta chưa cao. Doanh trí của doanh nhân được đánh giá qua việc làm giàu nhờ vào sự sáng tạo như đã nói. Và chỉ có lớp doanh nhân có doanh trí như thế mới đóng góp cho sự phát triển của xã hội và đất nước.
NGÔ MINH TRÍ